Natuurcoach.NU

Mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) is een behandelmethode ter voorkoming van herhaling van depressies. De resultaten van deze behandelmethode zijn aangetoond in drie willekeurige, gecontroleerde proeven. Een fundamentele eigenschap van MBCT is dat patiënten mindfulnessoefeningen doen, waardoor ze zich meer bewust worden van hun lichaam. Wat zou het voordeel kunnen zijn van dit verhoogde lichaamsbewustzijn? MBCT stelt dat het patroon van aanhoudende negatieve denken en piekeren, dat vaak tot zo’n terugval leidt, niet alleen cognitief van aard is, maar dat deze een worden veroorzaakt door een cocktail van negatieve stemmingen, gedachten en lichamelijke sensaties. Deze zienswijze wordt ondersteund door recent onderzoek, dat een sterk en wederkerig verband laat zien tussen lichamelijke en emotionele processen. Het onderzoek sluit aan bij het idee dat emoties in het lichaam ontstaan en in het lichaam worden opgenomen.

De stelling is dat mensen zichzelf – bewust of onbewust – waarnemen tijdens het lopen en dat ze hun manier van lopen vertalen in een emotionele staat van depressie. Eerder onderzoek naar de manier van lopen van patiënten die op dat moment aan een depressie leden, toonde op basis van vijf karakteristieken een sterk verschil tussen de manier van lopen van depressieve patiënten en mensen die nooit depressief waren geweest:

De gedeprimeerden liepen langzamer
Hun armen zwaaiden minder ver uit
De verticale bewegingen van hun romp waren minder groot
De zijwaartse bewegingen waren groter
Het lichaamshouding was ineengezakt en naar voren hellend

De doelstelling het onderzoek wat tweeledig. Ten eerste wilden we weten of de manier van lopen van mensen die ooit depressief waren geweest, overeen kwam met die van depressieve patiënten. Ten tweede wilden we weten of de manier van lopen van mensen die op dat moment depressief waren, door de MBCT meer ging lijken op die van mensen die nooit depressief zijn geweest. Mindfulness zoals deze wordt beoefend in de MBCT, zou voormalige patiënten kunnen helpen hun negatieve bewegingspatronen te herkennen en loslaten, en dat zou een rol kunnen spelen in het zich al dan niet herhalen van depressies.

Onderzoeksgegevens

Het onderzoek werd uitgevoerd onder 23 voormalig depressieve patiënten (5 mannen en 18 vrouwen, gemiddelde leeftijd 47,1). De proefpersonen waren een selectie uit een ander onderzoek en de criteria voor het al dan niet selecteren van een proefpersoon verliep volgens de methode van weer een ander onderzoek. Een belangrijk criterium was, dat de proefpersonen allemaal tenminste drie periodes van zware depressie hadden doorstaan. Dit omdat uit voorgaande onderzoeken was gebleken dat de MBCT zeer effectief was voor deze groep. Tien van de patiënten gebruikten medicatie tegen depressies.

De controlegroep bestond uit een groep van 29 mensen die nooit depressief waren geweest (7 mannen en 22 vrouwen, gemiddelde leeftijd 46,3). Een test volgens de DSM IV standaard werd afgenomen om symptomen van depressie uit te sluiten.

Bewegingskenmerken werden verzameld van alle proefpersonen (inclusief de controlegroep), op basis van 41 meetpunten op het lichaam. De data werden verwerkt in een driedimensionaal computermodel. De behandeling verliep volgens de handleiding van Segal e.a. Statistische analyses werden gedaan met SPSS. Van de 23 patiënten vielen er 3 uit, waardoor er 20 overbleven.

Onderzoeksresultaten

Bij de 0-meting werden significante verschillen gevonden tussen de groep voormalige patiënten en de controlegroep. De voormalige patiënten liepen langzamer en vertoonden minder grote verticale bewegingen. De andere drie kenmerken uit eerder onderzoek toonden niet veel verschil tussen beide groepen.

Bij de 1-meting, nadat de voormalige patiënten de MBCT hadden gevolgd, bleek dat hun looptempo was genormaliseerd. Ook de zijwaartse bewegingen waren significant afgenomen. De toename van de verticale beweging was ook aangetoond (significant, maar marginaal). De andere bewegingen waren niet significant veranderd.

Conclusie uit het onderzoek

Het onderzoek toont aan dat de voormalige depressiepatiënten ook na de MBCT een looppatroon vertonen dat afwijkt van dat van mensen die op dit moment depressief zijn en van mensen die nooit depressief zijn geweest.

Door de beperkte omvang van de onderzoeksgroep is het niet mogelijk om verdere conclusies te trekken en om meer, subtielere verschillen te vinden. Daarnaast heeft het onderzoek niet in een volledig gecontroleerde laboratoriumsituatie plaatsgevonden, waardoor andere invloeden dan de MBCT van invloed kunnen zijn geweest op het looppatroon.

Met inachtneming van bovenstaande beperkingen, concluderen we dat het ons onderzoek beginnend bewijsmateriaal heeft opgeleverd voor de stelling dat de MBCT een normaliserend effect heeft op de looppatronen van voormalige depressiepatiënten. Ook al waren de veranderingen klein, de verschillen tussen voormalige patiënten en de controlegroep werden ongeveer gehalveerd voor wat betreft het looptempo en de verticale bewegingen. Deze normalisatie zou deel kunnen uitmaken van een keten van maatregelen om patiënten te helpen bij het doorbreken van de vicieuze cirkel van stemmingen en lichamelijke sensaties die leiden tot herhaling van depressies.

Tweet dit artikel: Tweet