Mindfulness training week 2 – opdrachten uitvoeren en loslaten

De eerste week zit erop, op vrijdag zijn we weer met de groep bij elkaar en wisselen we onze ervaringen uit. Eerst met zijn tweeën en daarna met de hele groep.

Mijn maatje in het tweetal heeft geworsteld met het uitvoeren van de bodyscan. Dagelijks 45 minuten vrijmaken, terwijl je leven al gevuld is met werk en gezin, bleek een hele opgave. Hoewel hij het voor zichzelf doet, voelt het als “moeten”. ’s Ochtends vroeg is nog een NO-GO, dan moet hij nóg vroeger zijn bed uit. De rest van de dag is vol met kinderen, reizen, werken, eten. Pas ’s avonds als de kinderen op bed liggen, komt er weer rust in huis. Hij zakt dan het liefst lekker onderuit, maar “moet” dan nog de bodyscan doen. Bovendien is de aangewezen plek de slaapkamer, waar de verwarming altijd uit is en het flink koud is. Daar is hij mee aan het experimenteren: te koud is niet goed, maar als hij onder de dekens gaat liggen, denkt hij dat hij in slaap zal vallen. Onze trainer geeft hem later de suggestie om dat moeten “om te labelen”: kijk of je het zo kunt formuleren, dat je die drie kwartier voor jezelf mag hebben, als een cadeautje dat je jezelf iedere dag geeft.

Ook anderen in de groep blijken aan het zoeken te zijn geweest, om het juiste moment en de rust te vinden voor de bodyscan. De een is er niet iedere dag aan toegekomen, de ander heeft het een keer opgegeven omdat hij té onrustig was. Een vrouw die na haar bevalling nog met verlof thuis zit, werd enkele keren gestoord door haar huilende kindje en heeft – heel knap een modus gevonden om op een mindfulle, rustige manier haar kindje te gaan troosten en daarna de draad weer op te pakken.

Ikzelf ben gaan experimenteren met de bodyscan ’s ochtends direct na het wakker worden. Omdat ik altijd alles goed moet doen van mezelf (of dat ene yeppende wezen op mijn schouder), heb ik met mezelf afgesproken dat als het ’s ochtends geen succes werd, ik het ’s avonds over kon doen. Omdat het in mijn oude koude huisje niet te doen is om als de verwarming net aan staat en de termostaat 15 of 16 graden aangeeft, op een matje op de grond de bodyscan te doen, heb ik hem toch maar in bed gedaan, onder één deel van mijn seizoenendekbed zodat het net behaaglijk genoeg was. Op zaterdagochtend lag ik wat te soezen, ik viel niet in slaap maar miste hele stukken. Ik was wat moe, dus niet zo gek. ’s Avonds dus nog maar een keertje …

Op zondag was ik beter uitgeslapen en lukte het ’s ochtends wel aardig, maar ik was toch wel erg relaxt en miste wel wat kleine stukken – ik merkte bijvoorbeeld dat ik mijn linkerelleboog net had gemist en we waren ook ineens bovenaan bij mijn rug. Dus ’s avonds nog maar een keertje …

Daar begon ik over na te denken: is het nodig om het nog een keer te doen of leg ik dit mezelf op omdat er altijd een stemmetje is dat zegt dat ik het niet goed genoeg doe, dat ik gaan ruggengraat heb? (Typisch dat ik net dat stukje rug niet helemaal mee heb gescand, of ben ik nu aan het navelstaren?) Na enig denkwerk heb ik de voorlopige conclusie getrokken dat het meer relaxt zijn, het loslaten van de opdracht, voor mij persoonlijk een succes is. Ik doe wat minder mijn best en kan wat meer simpelweg “zijn”. De rest van de week heb ik de bodyscan één keer per dag gedaan en heb ik het afgeleid zijn niet afgekeurd, maar er gewoon laten zijn. Ik heb de opdracht dagelijks uitgevoerd, maar heb hem ook weer losgelaten.

loslaten is niet-vasthouden

Onze trainer legde na het delen van onze ervaringen uit, dat het hierom gaat: het doen van de oefening is één ding, maar misschien wel belangrijker: je komt je eigen thema tegen. Er is weerstand tegen het nemen van tijd voor jezelf, tegen niets doen, etcetera. Daar zie je jezelf worstelen met een ogenschijnlijk simpele opdracht en omdat de opdracht zo eenduidig is, wordt feilloos blootgelegd welke processen zich in je afspelen.

Dit maakt het nóg interessanter voor me om deze training te volgen. In mijn coachopleiding heb ik al flink gewerkt met mijn “gezonde neuroses” zoals iedereen die heeft (je functioneert op zich prima, maar toch komen bepaalde dingen steeds terug, lijk je begrensd in je functioneren). Daar werd ook steeds de vertaling gemaakt naar het “zijn”, in het “hier en nu” – niets meer en niets minder. Ook daar kwamen de thema’s snel aan het licht zodat we ernaar konden kijken. Deze training is een mooie voortzetting.

Daarna ging het over waarnemen. We kregen de vraag om ons naar de muur te draaien en daarnaar te kijken. Alleen te kijken, zonder gedachten. Dat bleek erg lastig. Je kijkt even, maar ziet al snel iets, bijvoorbeeld “barstje” of “bobbel”. Dat benoem je in je gedachten, de woorden zijn gedachten. Ook als je daar verder geen oordeel over hebt. Het alleen maar kijken zonder gedachten veronderstelt dat je er geen woorden aan geeft. Des te lastiger als je daar dan ervaringen over wilt uitwisselen!

Het dilemma van te kijken zonder gedachten, is ook iets wat bij de bodyscan speelt. De begeleider is af en toe korte tijd stil, maar hij of zij praat toch de meeste tijd. Er worden woorden gegeven aan wat je zou kunnen voelen en ervaren, er worden suggesties gedaan en er wordt gespeculeerd over wat je misschien voelt. Steeds worden tussendoor relativerende zinnetjes gezegd als “Of niet”, “Als je daar niets voelt is het ook OK” en “Als het bij jou anders gaat is dat ook OK”. Zorgvuldig worden woorden als goed en fout vermeden, want het is zoals het is: pijn, jeuk, verdriet, blijdschap, tintelingen, kloppen, stromen … Het is van jou, het is wat jij voelt. Toch lastig als daar woorden aan worden gegeven. Of je wilt of niet, hoe zorgvuldig de woorden ook gekozen zijn, ze zijn sturend, ze hebben invloed op het verloop van de scan.

Ik begin te verlangen naar meditatie in stilte. Geen woorden, geen sturen, stilte. En hier toont zich de jarenlange weg van Jon Kabat-Zinn, bij het ontwikkelen van de mindfulness training: een van de opdrachten voor de komende week is, iedere dag 10 tot 15 minuten in stilte te zitten en alleen maar te ademen. Hierbij is het ons vrij om een cd te gebruiken voor begeleiding, maar het kan ook een oefening in stilte zijn. Dat ga ik doen!

Lees verder: week 3

Loslaten en Ontspannen

Facebooktwitterlinkedinmail