Multitasker doet niets goed

Het ideaal van deze tijd is chaotisch gerommel

Artikel in NRC Handelsblad, 6 september 2008, door Marjoleine de Vos

De wereld probeert ons er op zeer vindingrijke wijze steeds heviger van te overtuigen dat het paradijs op aarde aanbreekt als we overal, alles tegelijk kunnen doen. Wat een ramp van een ideologie. Iedereen weet dat de enige manier om iets gedaan te krijgen, is om er aandacht aan te besteden. De volle aandacht.

De vrouw die solliciteerde had een poosje niet gewerkt omdat ze een kind had gekregen. Ze wilde nu hoe dan ook voorkomen dat het kantoor waar ze wilde gaan werken zou denken dat zij, omdat ze moeder was, haar aandacht niet onverdeeld bij haar werk zou hebben. Maar om een of andere reden liep het mis en kreeg ze, terwijl ze zat te wachten op degenen met wie ze het sollicitatiegesprek moest voeren, haar baby van haar man die eigenlijk zou oppassen in handen gefrummeld, want hij had nu iets dringenders. Daar zat ze, met een krijsend kind dat nodig een schone luier behoefde, en natuurlijk kwam op dat moment de keurige heer in pak binnen, op wie ze een zakelijke indruk had willen maken. Alles was nu toch verloren, dus terwijl ze de baby een schone luier gaf, legde ze het verblufte pak uit waarom het zo onrechtvaardig was dat moeders niet aan de slag kwamen en wat ze gedaan zou hebben als ze wél zou zijn aangenomen wat nu natuurlijk niet het geval zou zijn. Aan het eind van haar briljante tirade was de baby stil en schoon, en het pak gewonnen voor haar pleidooi: iemand die zó kon multitasken als hij hier nu net gezien had! Die moest het worden!

multitasker doet niets goed

De mythe van het multitasken

Natuurlijk was dit een Amerikaanse soap van semi-geëmancipeerde snit, die de mythe dat vooral vrouwen zulke geweldige multitaskers zijn nog maar weer eens leven in blies.

In het echt lijkt (en blijkt) eigenlijk niemand zo geweldig te zijn in dingen tegelijk doen. Zelfs het praten, wat vrouwen onder alle omstandigheden heten te kunnen, en dat altijd als een voorbeeld genomen wordt van hoe makkelijk de mens meerdere taken verricht: lopen en praten, eten en praten, rijden en praten enz. valt nog tegen. Dat merken we sinds de telefoons overal mee naartoe gaan: alles leidt af. Je hoort het altijd heel goed aan je gesprekspartner als die intussen de afwas probeert te doen of in de krant leest, en je merkt het trouwens ook aan jezelf als je met de telefoon in de hand probeert zo zachtjes mogelijk toch een berichtje te tikken: het schort aan oplettendheid.

Je blijkt cruciale details te hebben gemist

Vage geluiden krijg je in plaats van antwoorden, de reacties komen net een fractie te laat (namelijk pas als de andere kant gemerkt heeft dat het stil is geworden) en als je zelf de multitasker bent, blijk je allerlei cruciale details gemist te hebben.

In de auto zijn we gevaarlijk met onze telefoons, op het werk verliezen we abnormaal veel tijd doordat we zogenaamd alles tegelijk doen. We doen niets tegelijk we zijn afgeleid bij alles.

De berichten over tijdverlies en inefficiëntie door e-mail en internet nemen hand over hand toe. Iedereen wordt aldoor maar onderbroken in zijn bezigheden, door de telefoon die er altijd is, door e-mails die altijd aanstaan, door sms’jes, door plotseling opkomende vragen, die direct door google beantwoord moeten worden en dit alles heeft menigeen dan ook nog een muziekapparaatje in de oren, “om niet afgeleid te worden”. We noemen het werken, en zelfs “multitasken”, maar het is een chaotisch gerommel.

Het ligt niet aan de apparaten

Natuurlijk ligt het niet aan de apparaten of de mogelijkheden. E-mail is handig – maar niet als je geen twee minuten kunt voortleven zonder te kijken of iemand elektronisch aan je gedacht heeft. Ook niet als je voortaan afspraken gaat maken via e-mail, met het eindeloos heen en weer mailen van data en (on)mogelijkheden, in plaats van even snel de telefoon te pakken en de zaak in twee minuten te regelen.

Nu de vakantie er weer op zit, voelt iedereen het monster van de multitasking weer naderen. De waarheid is, zo hebben hersenonderzoekers gevonden, dat ons brein helemaal niet gebouwd is op meerdere dingen tegelijk doen. Ja, wél: lopen en intussen je hand naar je hoofd brengen om te krabben, of lezen en intussen gaan verzitten – natuurlijk. Maar niet: aandacht hebben voor het één én aandacht hebben voor het ander.

Lees het hele NRC-artikel hier

Het artikel gaat nader in op het fenomeen multitasken:

  • Het is bestempeld als een heuse stoornis: Attention Deficit Trait
  • Het is een ramp van een ideologie: we kunnen het niet!
  • We worden gelukkig van aandacht en concentratie
  • Er wordt wetenschappelijk bewijs aangevoerd

Er wordt een nieuwe vorm van multitasken voorgesteld:

SVO – Seriële Volle Aandacht

Niet alles tegelijk, maar alles achter elkaar aan doen.

Lees het hele NRC-artikel hier

drukdrukdruk

Eén ding tegelijk

Wat we in de mindfulnesstraining doen, is onze aandacht richten op iets heel eenvoudigs – en op één ding tegelijk.

Jon Kabat-Zinn, de grondlegger van de huidige 8-weekse mindfulnesstraining (lees meer over deze historie), gebruikt deze definitie van mindfulness:

Mindfulness is een manier om aandacht te geven, doelbewustin dit moment en zonder oordeel.”

Met aandacht bedoelt hij onverdeelde aandacht, dus niet multitasken. Met doelbewust bedoelt hij dat je je kiest waar je met je aandacht naartoe gaat, dus je laat je niet leven door wat er op je afkomt. En inderdaad, als je zo je aandacht ergens op concentreert, wordt het vanzelf rustig en vredig.

Facebooktwitterlinkedinmail